ROZPOZNANIE PODSTAWĄ LECZENIA

Artykuł na portal Biznes-Plus

 

Rozpoznanie podstawą leczenia

Uszkodzenia mięśni szkieletowych dotyczą W Polsce prawie 12 % wszystkich chorób. Większość osób pracujących deklaruje problemy zdrowotne związane z układem mięśniowo-szkieletowym. Siła mięśni szkieletowych z wiekiem ulega znaczącemu obniżeniu.  Spada również ich zdolność do regeneracji  a to prowadzi do rozwoju chorób mięśni szkieletowych. Z współwłaścicielem firmy OpenExome Radosławem Wojtowiczem o tym jak diagnostyka komórek macierzystych może pomóc rozwiązać ten problem rozmawiał Krzysztof Kozioł.

 

Czym dokładnie zajmuje się firma OpenExome? Jakie były największe sukcesy i wyzwania w ciągu jej dotychczasowej działalności?

Firma OpenExome została założona w 2011 roku, a działalność rozpoczęła w styczniu 2012r. Założyciele firmy wiele lat spędzili w dużych korporacjach biotechnologicznych działających w Polsce. Na początku łącznie z nami firma miała zaledwie 3 pracowników a obecnie zatrudnia 10 osób w większości pracowników posiadajajacych tytuły doktora w dziedzinie biologii lub biotechnologii. Podstawowa działalność firmy skupia się na reprezentowaniu innowacyjnych firm z segmentu biotechnologicznego w Polsce. W portfolio firmy są m.in. Illumina (top 5 najbardziej innowacyjnych firm w USA), Fluidigm, Sage Science oraz firmy europejskie, takie jak Multiplicom, Biovendis. Główną technologią, którą zajmuje się firma jest sekwencjonowanie następnej generacji (NGS) oraz genomika pojedynczej komórki. To dwie technologie, które w dziedzinie biotechnologii są najszybciej rozwijane i zwiększają swój zakres aplikacyjny. Do głównych sukcesów firmy należy uruchomienie dużych centrów genomowych, takich jak UMB Białystok czy CENT Warszawa. Firma rozwija się również dynamicznie w dziedzinie diagnostyki medycznej, głównie w zakresie onkologii i chorób rzadkich. Największym wyzwaniem firmy jest przejście z klienta naukowego na klienta diagnostycznego, wraz ze wszystkimi ograniczeniami regulacjami z tym związanymi.

 

Na czym polega projekt Panelu Diagnostycznego do diagnozowania komórek macierzystych, nad którym obecnie Państwo pracują?

Projekt dotyczy zagadnień z pogranicza biologii i medycyny. Pozwoli ocenić potencjał macierzystych komórek mezenchymalnych tkanki tłuszczowej (ADSC) we wspomaganiu regeneracji mięśni szkieletowych. Wybór komórek wynika z ich dostępności oraz możliwości wykorzystania do autoprzeszczepów. Efektem prac będą metody poprawy regeneracji mięśni, opierające się na wykorzystaniu komórek traktowanych wybranymi czynnikami zewnętrznymi. Stwierdzimy, które czynniki sprawią, że komórki będą wspomagać odbudowę mięśnia. Określimy, czy komórki będą uczestniczyć w tworzeniu nowych włókien mięśniowych, czy będą promować regenerację. Analiza molekularna pozwoli nam na skorelowanie pro-regeneracyjnego działania komórek z pożądanym wzorem ekspresji markerów molekularnych. W efekcie uzyskamy protokół przygotowania ADSC, umożliwiający wydajne wspomaganie regeneracji. Wskażemy także, ekspresja których markerów molekularnych będzie świadczyła o przydatności komórek do celów terapeutycznych i klinicznych.

 

Na jakim etapie jest projekt?

Jesteśmy w samym środku projektu. W tej chwili trwają prace nad sekwencjonowaniem RNA komórek w celu wytypowania markerów molekularnych świadczących o ich przydatności do celów terapeutycznych i klinicznych.

 

Jakie schorzenia będzie można leczyć za pomocą Państwa rozwiązań?

Uszkodzenia i zaburzenia procesu regeneracji mięśni szkieletowych, które znajdują się w grupie chorób układu mięśniowego wraz z chorobami układu kostno-stawowego, stanowią znaczącą część schorzeń będących przyczyną całkowitej niezdolności do pracy. W Polsce to prawie 12 proc. wszystkich chorób ujętych w orzeczeniach o niezdolności do pracy. Większość osób pracujących deklaruje problemy zdrowotne związane z układem mięśniowo-szkieletowym. Z wiekiem spada również siła mięśni. U kobiet w wieku 56-65 lat siła mięśni obręczy barkowej spada o ponad 30 proc.. Dane te świadczą, jak istotny z punktu widzenia zdrowia społecznego jest problem leczenia urazów mięśni czy też poprawa zdolności mięśni szkieletowych do regeneracji, obniżającej się z wiekiem oraz w przypadku rozwoju chorób mięśni szkieletowych, takich jak miopatie. Rozległe, trudne do naprawy, uszkodzenia mięśni szkieletowych dotyczą również osób, które uczestniczą w wypadkach komunikacyjnych. A coraz bardziej popularny zdrowy, aktywny tryb życia, w skrajnych przypadkach może również prowadzić do trwałych uszkodzeń mięśni.

 

Skąd pomysł na takie badania?

W konsorcjum badawczym jesteśmy odpowiedzialni za analizy molekularne, w tym technologię, w której się specjalizujemy, czyli sekwencjonowanie następnej generacji o dużej przepustowości. Oceniając projekt uznaliśmy, iż ma on duży potencjał rozwojowy, ze względu na praktyczne zastosowanie wyników. Komórki macierzyste wydają się być jednym z kluczowych kierunków rozwoju medycyny, a projekt może znacząco ułatwić selekcję komórek pod kątem terapeutycznym.

 

Kto będzie odbiorcą Państwa testu? W jakich dziedzinach medycyny będzie on miał zastosowanie?

Prywatne i państwowe laboratoria badawcze i diagnostyczne wykorzystujące techniki biologii molekularnej. Obecnie, mezenchymalne komórki macierzyste to najczęściej stosowane i niebudzące kontrowersji źródło komórek, wykorzystywanych w szybko rozwijającej się medycynie regeneracyjnej. W poprzednim roku przeprowadzono 308 prób klinicznych z wykorzystaniem MSC. Wykazano, że dla celów praktycznych tkanka tłuszczowa jest lepszym źródłem MSC niż szpik kostny.

 

Czy da się już określić jak duże jest zapotrzebowanie na takie testy?

Nie mamy szczegółowych badań, gdyż jesteśmy wciąż w fazie realizacji i nie mamy końcowych wyników, które potwierdzałyby, że tezy projektu są słuszne. Zapotrzebowanie na takie testy charakteryzujące komórki macierzyste pod kątem ich działania terapeutycznego, mają coraz większe znaczenie ze względu na to, że coraz częściej używa się ich w medycynie.

 

Co jest największym wyzwaniem podczas jego realizacji?

Niestety, największym wyzwaniem dla wszystkich uczestników wciąż jest część biurokratyczna projektów. Mnogość dokumentacji powoduje, iż do projektu trzeba oddelegować nie tylko pracowników merytorycznych, ale również biurowych. To zwiększa koszty prowadzenia projektu i utrudnia jego realizację.

 

Jak dużą innowacją w skali Europy oraz świata będzie ten produkt?

Główną innowacją rozwiązania będącego wynikiem realizacji niniejszego projektu jest połączenie dwóch elementów: wykorzystanie komórek macierzystych z łatwo dostępnego i niebudzącego kontrowersji etycznych źródła, jaką jest tkanka tłuszczowa oraz możliwość zastosowania struktur przestrzennych (hodowle 3D), wpływających na skuteczność zasiedlania przez przeszczepiane komórki rozlegle uszkodzonej tkanki i ich funkcjonalność.

 

Z kim Państwo współpracują przy tym projekcie? Jak wyglądał “podział obowiązków” w czasie jego realizacji?

Współpracowaliśmy między innymi z Zakładem Cytologii Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego (WB UW) i Centrum Onkologii-Instytutem im. Marii Skłodowskiej Curie w Warszawie (COI). Podział zadań pomiędzy członków konsorcjum jest odzwierciedleniem zakresów kompetencji podmiotów wchodzących w skład konsorcjum. COI odpowiedzialne będzie za pozyskiwanie, hodowlę, bankowanie i analizy komórek mezenchymalnych izolowanych z tłuszczu zwierząt (mysz, szczur) oraz ludzi, przeszczepy do krwiobiegu. COI posiada ogromne doświadczenie w tym zakresie, udokumentowane zarówno publikacjami naukowymi, jak i wieloletnimi osiągnięciami klinicznymi. Zespół ma niepodważalne kwalifikacje w pozyskiwaniu i badaniu komórek macierzystych. WB UW odpowiedzialne będzie za pozyskiwanie komórek mezenchymalnych, analizy in vitro i in vivo (przeszczepy domięśniowe) komórek macierzystych. Zespół Zakładu Cytologii WB UW ma ogromne doświadczenie w analizach molekularnych, cytologicznych komórek, a także histologicznych mięśni. Nasza firma ma wielkie doświadczenie zarówno w prowadzeniu analiz transkryptomicznych i proteomicznych, jak i w opracowywaniu nowych technik badawczych. Będzie więc odpowiedzialny za opracowanie celowanego panelu ekspresyjnego do oceny potencjału komórek macierzystych do wspomagania regeneracji mięśni szkieletowych. Jednocześnie OpenExome opracuje aplikację do automatycznej analizy wyników analizy panelu, co jest kluczowe dla jego łatwego wykorzystania. Umożliwi to ocenę komórek przed wykonaniem przeszczepu i ułatwi transfer technologii do kliniki.

 

Dziękuję za rozmowę.

 

 

 

You May Also Like